Uit je hoofd, in je lijf. Wat betekent dat?

In mijn jongere jaren heb ik flink wat psychologen om de tuin geleid. Ik zei precies wat ze wilden horen, koos precies de juiste woorden, waardoor ik ze wist te overtuigen dat het eigenlijk best goed met me ging. En binnen een paar sessies weer buiten stond. Niet omdat ik dat wilde. Ik wílde hulp. Maar ik was zo goed geworden in die spannende gevoelens wegpraten, uitleggen, verklaren, dat zelfs de professionals erin mee gingen. Zodra ik begon te praten, klonk het logisch. Mijn somberte verpakt in keurige zinnen. Ik kwam reflectief over. Zelfbewust. Een slimmigheidje om ze niet te dichtbij te laten komen. Die gevoelens, maar ook die therapeuten. Alleen het nadeel was: niemand zag hierdoor wat er echt aan de hand was. “Je hebt al veel helder,” kreeg ik dan te horen. Dat klopte ook. Ik wíst precies wat er met me aan de hand was. Maar ik voelde het niet. 

Een paar jaar lang ging ik verschillende mensen langs. Psychologen, hapto- en hypnotherapeuten, coaches… Om te praten, duiden, verklaren. Nieuwe therapeuten, nieuwe gesprekken. Ik kon het als de beste: reflecteren op mijn jeugd, mijn patronen en mijn angsten. Mijn hoofd was sterk. Te sterk, want precies daarom liep ik vast. Ik dacht me een weg door alles heen, maar voelde nauwelijks wat er echt gebeurde. Ik leefde vanaf mijn nek omhoog. 

Pas later begon ik te begrijpen dat de sleutel niet in nóg meer inzicht zat. Niet in mijn hoofd, maar lager. Veel lager. In mijn chronisch op slot gezette kaken. In mijn schouders die altijd gespannen waren. In mijn buik die zich aanspande bij de kleinste vorm van afwijzing. 

In je lichaam woont de pijn die je als kind hebt gevoeld, maar om wat voor reden dan ook moest wegstoppen. 

Daar wonen je diepste angsten en ongeuite woede. Daar liggen alle nee’s die je voelde, maar waar je een ja van maakte om lief te zijn. De keren dat je glimlachte terwijl je eigenlijk wilde schreeuwen. Alles wat ooit te veel was om te dragen, heeft zich opgeslagen in je lijf. Het zijn gevoelens die nog wachten om gevoeld te worden. Of, zoals ik dat graag zeg: om hun beweging af te maken.  

In eerste instantie vond ik dat ik er laat achter kwam. Achteraf ben ik dankbaar dat ik het spoor naar mijn lijf überhaupt heb gevonden. Want door lichaamswerk te doen kwam ik eindelijk verder. Ik liep niet meer steeds tegen hetzelfde aan. Ik begon spanning los te laten. Ruimte te voelen. Steeds sneller herstelde ik van tegenslagen en mijn hoofd bleef veel minder hangen in dezelfde gedachten. En dat is nog steeds zo. Als iets niet klopt, voel ik het meteen. Ik heb geleerd me uit te spreken. Ik leerde mezelf te reguleren en door pijn en gevoelens heen te navigeren, hoe donker ook. Soms door gewoon even te zitten, te ademen met mijn handen op mijn lijf, wachtend tot mijn lichaam iets terugzegt. Zo simpel kan het zijn. 

✦ ✦ ✦

De reis naar mijn lijf begon voor mij met ademwerk. Dat was confronterend. Geen mooie zinnen meer om me achter te verschuilen. Alleen sensaties. Trillingen. Tintelingen. Gitzwarte woede waarvan ik niet eens wist dat het er zat. Tranen zonder verhaal. Later kwam daar beweging bij. Ik ging wandelen, dansen, schudden. Ik zakte steeds meer in mijn gevoelswereld. Mijn lijf werd een veilige plek, een plek waar ik graag wil zijn. Want het is zo bevrijdend om te voelen. Ik nam een abonnement op de yogaschool en voelde het contact met mijn lijf steeds meer. Een paar keer per week een incheck met mezelf en mijn lichaam, zonder dat ik daar iets moeilijks voor hoef te doen. Ik ga gewoon. Ik merk meer bewustzijn. Meer compassie, plezier en zachtheid in mijn leven. De eerste tien minuten is mijn hoofd nog vol. Daarna zakt mijn adem en ben ik in het moment. En op de terugweg? Ben ik vaak vergeten waar ik me op de heenweg druk om maakte.

Mijn lijf is weer mijn thuis geworden. De plek die me niet afwijst of gek maakt of in rondjes laat lopen, maar met me praat. Een plek waar ik me veilig voel. 

Je eigen weg met jouw lijf vinden is zo waardevol. Zeker als je helemaal moe gepraat bent en nog steeds tegen dezelfde dingen aanloopt: probeer het eens met je lijf. En als dat spannend voelt, begin dan klein.

Lichaamswerk helpt voelen in plaats van alleen denken. En dat is zo nodig. Als therapeut zie ik hoeveel mensen vastlopen omdat ze, net als ik toen, vooral in hun hoofd wonen. Overuren draaien, lijstjes maken, wat als dit, wat als dat. En ondertussen worden onze heupen stijver, onze adem oppervlakkiger, en onze nek een plek die standaard vastzit. We noemen het druk of ‘gewoon een fase’. En gaan door. 

Tot je lichaam harder moet praten.

Een onderrug die blijft zeuren. Darmen die in de knoop raken. Chronische hoofdpijn. We vinden het irritant, maar je lijf is niet tegen je. Het probeert je iets te laten voelen. 

Je zenuwstelsel spreekt geen woorden. Het spreekt in spanning en ontspanning. In samentrekken en openen. In kippenvel, warmte, een brok in je keel. 

Als je die taal niet leert verstaan, maak je keuzes die logisch klinken maar vanbinnen niet zo voelen. Je zegt ja terwijl je buik nee fluistert. Je blijft waar je leegloopt, omdat je hoofd het kan verklaren.

In je hoofd leven voelt veilig. Daar heb je controle en overzicht. Daar leven de redeneringen die je geruststellen. “Zo erg is het niet.” “Ik moet gewoon even doorzetten.” Maar je lichaam houdt de rekening bij. Altijd. Elke ingeslikte emotie. Elke grens waar je overheen ging en toch glimlachte. Het stapelt zich op. Niet ineens dramatisch, maar langzaam. Tot je niet meer om de signalen heen kunt. 

Lichaamswerk haalt je uit die eindeloze analyse. Het brengt je terug naar wat er nu gebeurt. Je voelt je hart sneller kloppen bij een herinnering. Je merkt dat je buik aanspant bij een naam. Dat er verdriet onder je boosheid zit. Zonder dat je het eerst hoeft te begrijpen.

Ik zal niet ontkennen dat het spannend is. Want voelen betekent dat je niet meer kunt wegpraten wat er gebeurt. Als je lijf trilt, trilt het. Als er tranen komen, kun je ze niet oplossen met nog een slim inzicht. Het enige wat je kunt doen, is erbij blijven. En erop vertrouwen dat je lichaam weet wat het doet.

Zodra je echt voelt, ontstaat ruimte. Je merkt wat niet meer klopt voor je. Je herkent sneller wat je nodig hebt. Is het rust? Een grens bewaken? Aanraking of juist afstand? Door te voelen hoef je niet meer te wachten tot je lichaam schreeuwt. Je gaat de fluisteringen horen. 

Je bent niet kapot. Ook niet overgevoelig. Je bent te lang niet gevoeld. Door jezelf.

En dat is oké. Want je bent nooit te laat om het anders te doen. Meteen groot beginnen hoeft niet. Het kan klein. ’s Ochtends twee minuten blijven liggen voordat je je telefoon pakt, bijvoorbeeld. Even checken: hoe is het met me? Hoe voelt mijn lijf vandaag? ’s Avonds je hand op je borst en drie rustige ademhalingen nemen. Tijdens een wandeling bewust je voeten voelen op de grond. Dat is al lichaamswerk. Aandacht en adem zijn al een begin. De vorm maakt niet zoveel uit. Het gaat om de bereidheid om aanwezig te zijn bij wat je voelt.

Ik kon elke psycholoog overtuigen met mijn woorden. Maar mijn lijf niet. 

Gelukkig maar. 

Liefs,

Anouk 

✦ ✦ ✦

Soms vraagt het leven niet om nóg meer nadenken, maar om weer even te voelen.

Onze armband 'Blijf naar je hart luisteren, het zal je de weg fluisteren.' is een kleine, dagelijkse herinnering om af en toe uit je hoofd te stappen en in te checken bij jezelf. Want juist daar vind je vaak de antwoorden waar je zo naar op zoek bent.

Wil je deze zomer wat dichter bij jezelf blijven? Misschien mag deze je daar elke dag even aan herinneren.

Je vindt hem hier. 🤍

✦ ✦ ✦